اقتصادیکسب و کار خبر فوری

آنچه که باید درباره فهرست بها بدانید!

فهرست بها یکی از ابزارهای مهم در مدیریت پروژه‌ها و برنامه‌های کاری است که در بسیاری از صنایع و قطاع‌های اقتصادی استفاده می‌شود. این ابزار به صورت یک لیست قیمت‌ها و هزینه‌های مربوط به موارد مختلف در یک پروژه یا فعالیت تهیه می‌شود. در این مقاله از پورتال جامع مهندسین ایران، به بررسی فهرست بها  خواهیم پرداخت.

فهرست بها چیست؟

فهرست بها، مجموعه‌ای از قیمت‌های واحد برای انواع خدمات و کالاهای مورد استفاده در پروژه‌های عمرانی است. این قیمت‌ها بر اساس عوامل مختلفی مانند نوع کالا، کیفیت آن، شرایط عرضه و تقاضا، و عوامل اقتصادی و سیاسی تعیین می‌شوند.

فهرست بها برای انواع پروژه‌های عمرانی، از جمله ساختمان‌سازی، راه‌سازی، سدسازی، و پل‌سازی کاربرد دارد. این فهرست‌ها به پیمانکاران کمک می‌کند تا برآورد هزینه‌های پروژه را انجام دهند و قیمت پیشنهادی خود را تعیین کنند.

پیشنهاد: در این مطلب می توانید به بررسی  دانلود رایگان اکسل فهرست بهای 1403 بپردازید.

انواع فهرست بها

فهرست بهاها را می‌توان بر اساس عوامل مختلف، به دسته‌های مختلفی تقسیم کرد. یکی از مهم‌ترین تقسیم‌بندی‌ها، بر اساس نوع پروژه است. بر این اساس، فهرست بهاها به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

  • فهرست بهاهای ساختمانی: این فهرست‌ها برای محاسبه هزینه‌های اجرای پروژه‌های ساختمانی، مانند ساخت‌وساز، تعمیر و بازسازی ساختمان‌ها، استفاده می‌شوند.
  • فهرست بهاهای عمرانی: این فهرست‌ها برای محاسبه هزینه‌های اجرای پروژه‌های عمرانی، مانند راهسازی، سدسازی، پل‌سازی و غیره، استفاده می‌شوند.

علاوه بر این، فهرست بهاها را می‌توان بر اساس شرایط جغرافیایی، به دسته‌های مختلفی تقسیم کرد. بر این اساس، فهرست بهاها به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

  • فهرست بهاهای عمومی: این فهرست‌ها برای محاسبه هزینه‌های اجرای پروژه‌ها در شرایط عمومی استفاده می‌شوند.
  • فهرست بهاهای منطقه‌ای: این فهرست‌ها برای محاسبه هزینه‌های اجرای پروژه‌ها در شرایط منطقه‌ای، مانند شرایط آب‌وهوایی، شرایط جغرافیایی و غیره، استفاده می‌شوند.

ویژگی‌های فهرست بها

فهرست بهاها باید دارای ویژگی‌های زیر باشند:

  1. دقیق و به‌روز: قیمت‌های درج شده در فهرست بها باید دقیق و به‌روز باشند تا بتوان از آنها برای محاسبه هزینه‌های واقعی پروژه‌ها استفاده کرد. این به معنای بروزرسانی دوره‌ای فهرست بها با توجه به تغییرات قیمت‌ها و شرایط بازار است.
  2. شفاف و قابل‌فهم: فهرست بها باید شفاف و قابل‌فهم باشد تا کاربران بتوانند به‌راحتی از آن استفاده کنند. باید اطلاعات لازم مانند جزئیات قیمت‌ها، واحدهای اندازه‌گیری، توضیحات مربوطه و ساختار منطقی داخلی فهرست بها در دسترس باشد.
  3. مناسب برای انواع پروژه‌ها: فهرست بهاها باید مناسب برای انواع پروژه‌ها باشند تا بتوان از آنها برای محاسبه هزینه‌های اجرای پروژه‌های مختلف بهره برد. این شامل داشتن آیتم‌ها و قیمت‌های مرتبط با مختلف بخش‌ها و فعالیت‌های پروژه می‌شود.
  4. مرتبط با واحدهای اندازه‌گیری: قیمت‌ها در فهرست بها باید با واحدهای اندازه‌گیری مناسب همراه باشند. این امر امکان استفاده دقیق از آنها در محاسبات را فراهم می‌کند. به عنوان مثال، قیمت‌های واحد ممکن است با واحدهای وزن، حجم، طول و غیره مشخص شوند.
  5. شامل اطلاعات کامل: فهرست بها باید شامل تمام اطلاعات مورد نیاز برای پروژه باشد. این شامل جزئیات قیمت‌ها، توضیحات روش‌های اجرا و هرگونه پارامترهای مرتبط دیگر است.

این ویژگی‌ها به‌طور کلی مشترک برای فهرست بهاها لحاظ می‌شوند تا در محاسبه هزینه‌های پروژه‌ها و برنامه‌ریزی منابع به‌طور دقیق و کارآمد استفاده شود.

اهمیت فهرست بها

اهمیت فهرست بها در پروژه‌های عمرانی به دلایل زیر است:

  • اساس محاسبه هزینه‌ها: فهرست بهاها به عنوان اساسی‌ترین ابزار برای محاسبه هزینه‌های پروژه‌های عمرانی عمل می‌کنند. با استفاده از فهرست بها، می‌توان هزینه‌های مرتبط با مواد، تجهیزات، نیروی انسانی، زمین‌کاری، ساخت و ساز و سایر فعالیت‌ها را به‌طور دقیق و جامع محاسبه کرد.
  • تعیین قیمت قراردادها: فهرست بهاها تأثیر مستقیم در تعیین قیمت‌های قراردادهای عمرانی دارند. با استفاده از قیمت‌های مندرج در فهرست بها، قیمت قراردادها براساس هزینه‌های واقعی پروژه تعیین می‌شود. این امر به عدالت و شفافیت در تعاملات تجاری و قراردادی کمک می‌کند.
  • ارزیابی بودجهفهرست بهاها ابزاری قدرتمند برای ارزیابی و برنامه‌ریزی بودجه پروژه‌های عمرانی هستند. با استفاده از فهرست بها، می‌توان هزینه‌های مورد انتظار را پیش‌بینی و برنامه‌ریزی منابع مالی و مواد را به‌طور دقیق انجام داد.
  • افزایش شفافیت و قابلیت ارزیابیفهرست بهاها با ارائه قیمت‌های شفاف و دقیق، به کارفرما و مجریان اجازه می‌دهند تا هزینه‌های پروژه را به‌طور دقیق مشاهده و ارزیابی کنند. این امر از نظر مالی و مدیریتی بهبود و شفافیت را ایجاد می‌کند و امکان ارزیابی و مقایسه هزینه‌ها در پروژه‌های مختلف را فراهم می‌کند.
  • ارجاع مشترکفهرست بهاها به عنوان منبع مشترکی برای ارجاع قیمت‌ها در صنعت عمران عمل می‌کنند. با استفاده از فهرست بهاها، امکان مقایسه قیمت‌ها و انتخاب بهترین گزینه‌ها بین تأمین‌کنندگان مختلف ممکن می‌شود.

استفاده از فهرست بها

در ادامه، مراحل استفاده از فهرست بها را بیشتر توضیح می‌دهم:

  1. شناسایی نوع پروژه: ابتدا باید نوع پروژه را تعیین کنید. آیا پروژه ساختمانی، راهسازی، آبیاری، تأسیساتی و غیره است؟ این شناسایی مهم است زیرا فهرست بهاها بر اساس نوع پروژه‌ها و بخش‌های مختلف عمرانی تهیه می‌شوند.
  2. مطالعه فهرست بهابا مطالعه فهرست بهاهای مرتبط با نوع پروژه خود، عملیات‌ها و آیتم‌های مربوط به آنها را شناسایی کنید. فهرست بهاها شامل آیتم‌هایی مانند مواد، تجهیزات، نیروی انسانی، کارها، خدمات و سایر فعالیت‌های پروژه است.
  3. یافتن قیمت واحد: برای هر عملیات یا آیتم در فهرست بها، قیمت واحد مشخص شده است. با جستجو در فهرست بها و پیدا کردن عملیات موردنظر، مقدار واحد و قیمت آن را به دست آورید. این قیمت‌ها معمولاً براساس واحد اندازه‌گیری مشخصی مانند مترمربع، مترخط، تن و غیره است.
  4. محاسبه هزینه‌ها: با داشتن قیمت واحد و مقدار عملیات، می‌توانید هزینه اجرای هر آیتم را محاسبه کنید. برای این منظور، قیمت واحد را با مقدار عملیات ضرب کرده و نتیجه را به عنوان هزینه اجرای آن عملیات در نظر بگیرید.
  5. محاسبه کلی هزینه پروژهبا جمع هزینه‌های تمامی عملیات‌ها و آیتم‌های موجود در پروژه، می‌توانید هزینه کلی پروژه را محاسبه کنید. این شامل جمع کلیه هزینه‌های مواد، نیروی انسانی، تجهیزات و سایر فعالیت‌های مورد نیاز پروژه است.

مهم است بدانید که فهرست بهاها ممکن است با توجه به شرایط منطقه‌ای و تغییرات بازار مورد بروزرسانی قرار گیرند. بنابراین، در هر صورت، بهتر است از فهرست بهای به‌روز و قابل اعتماد استفاده کنید تا دقت و صحت محاسبات شما تضمین شواصل شود. همچنین، در هنگام استفاده از فهرست بها، باید به شرایط خاص پروژه‌تان توجه کنید و در صورت نیاز، تعدیل‌های لازم را اعمال کنید تا به نتیجه دقیق‌تر و واقع‌گرایانه‌تری برسید.

نکاتی در مورد استفاده از فهرست بها

در هنگام استفاده از فهرست بها، باید نکات زیر را در نظر داشت:

  • قیمت‌های مندرج در فهرست بهاها، قیمت‌های پایه هستند و ممکن است با شرایط واقعی پروژه متفاوت باشند. بنابراین، در هنگام محاسبه هزینه‌های پروژه، باید عواملی مانند شرایط آب‌وهوایی، شرایط جغرافیایی، کیفیت مصالح و تجهیزات و غیره را نیز در نظر گرفت.
  • قیمت‌های مندرج در فهرست بهاها، به‌صورت دوره‌ای به‌روزرسانی می‌شوند. بنابراین، قبل از استفاده از فهرست بها، باید از به‌روز بودن آن اطمینان حاصل کرد.
  • فهرست بهاها، تنها یک مبنا برای محاسبه هزینه‌های پروژه‌ها هستند و ممکن است در قراردادهای عمرانی، قیمت‌های متفاوتی با توجه به شرایط خاص پروژه تعیین شود.

جمع‌بندی

فهرست بها مجموعه‌ای از قیمت‌های واحد برای انواع خدمات و کالاهای مورد استفاده در پروژه‌های عمرانی است. این فهرست‌ها به پیمانکاران کمک می‌کند تا برآورد هزینه‌های پروژه را انجام دهند و قیمت پیشنهادی خود را تعیین کنند.

پیمانکاران برای استفاده از فهرست بها باید نکات مهمی را در نظر داشته باشند. این نکات عبارتند از:

  • شرایط و عوامل تعیین قیمت‌ها در فهرست بها
  • به‌روز بودن قیمت‌ها در فهرست بها
  • استفاده از فهرست بها به عنوان یک مرجع برای تعیین قیمت پیشنهادی

منبع :  pjmi.ir